8 februari 2026

Vijfde zondag door het jaar

Mattteüs 5,13--16

Zout en Licht

Beeldspraak is zo eigen aan het evangelie. Om de acht zaligheden van vorige week af te sluiten krijgen we vandaag nog twee beelden mee: licht en zout. De symboliek van het licht is overduidelijk: licht geeft kleur aan het leven, biedt uitzicht. Als de zon dooft, verdort alle leven op aarde. Maar hoe anders als we mogen opstaan met de zon op ons gelaat. Zij geeft ons energie om er weer tegen aan te gaan. Energie... de mens is er gaan op studeren om zelf energie op te wekken om zo de duisternis te overwinnen. Denk maar eens aan de voorbije Kerst- en Nieuwjaarstijd! Alles baadde in het licht. En dat allemaal om de meest donkere dagen van het leven kleur en uitzicht te geven en om de donkerste dagen te lijf te gaan. Elektriciteit verricht wonderen. Maar we zijn het alles zo gewoon en vanzelfsprekend gaan vinden dat we vergeten zijn dat het een heel systeem is waarin positief en negatief zo aan elkaar geschakeld worden, dat ze energie opwekken. De schakelaar is hier van levensbelang.

Ik beeld me zo in dat Jezus de hoofdschakel is tussen God en de mensen. Als die twee met elkaar verbonden geraken en blijven, dan wordt het volop leven. Iedereen heeft hopelijk al eens zo'n tableau gezien van een elektriciteitscentrale? De hoofdschakelaar is hier superbelangrijk, maar heeft zijn grote distributie onderverdeeld in een hele resem schakelaars die elk hun eigen functie hebben. Misschien kan dat een beeld vormen van onze gezamenlijke taak als christengemeenschap om licht te zijn voor de wereld!

Even nog naar dat andere symbool: jullie zijn het zout van de aarde. Waar het licht naast kleur ook energie geeft en zelfs de duisternis doet wijken, geeft het zout smaak. Ook hier is het de kunst om de gepaste dosis aan het eten toe te voegen om er alle smaken uit halen die erin geborgen zitten. Wellicht is het een hele levenskunst om mensen te helpen goesting krijgen in het leven..

Nog een weetje? In Wikipedia las ik dat zout samengesteld is uit twee tegengestelde atomen, ionen en kationen die, als ze harmonisch met elkaar verweven geraken, samen krachtig genoeg worden om smaak te geven, of om zoals vroeger voor de uitvinding van de koelkast, eten te bewaren in een pekelvat. Zout is toch zo onmisbaar. Ook ons lichaam heeft nood aan de juiste dosis. Die twee polen brengen ons weer bij die hoofdschakelaar tussen God en de mensen. En ook hier geeft Jezus ons weer die levensnoodzakelijke taak om 'zout' te zijn, bindmiddel tussen God en de mensen. Wat een zending!

‍

15 februari 2026

Zesde zondag door het jaar

Mattteüs 5,17-22a. 27-28. 33-34a. 37

Vervulling

Al ooit een puzzel van duizend stukjes gelegd? Eerst ga je op zoek naar de hoeken, dan de stukjes met een rechte zijde. Dat alles leg je volgens de kleur bij mekaar. Hetzelfde doe je met alle andere stukjes: kleur en andere kenmerkende vormen in groepjes bij elkaar.

Verder waren ze in Jezus' tijd niet geraakt in hun wetgevingen. Het kader ervan hadden ze van Mozes gekregen in de tien geboden! En dan zijn ze beginnen sorteren, en daar waren ze in Jezus tijd ver op uitgekeken. Hun moraal was verengd tot een hoop principes. Hun leiders bepaalden die zelf. Zij wisten als geen ander wat God van de mensen verwacht.

Het ergste wat je bij de afwerking van zo'n puzzel zou doen, is letterlijk de stukjes in elkaar drukken die wel 'schijnen' te passen, zonder rekening te houden met de bedoelde tekening. En dat deden de Farizeeën en de Schriftgeleerden in Jezus' tijd. Je kent wel van die kinderachtige uitspraken: 'gezegd is gezegd'. In hoeveel ruzies gebeurt dat niet? Men durft er zelfs mee naar de rechtbank gaan; waar beklaagde dan zegt: 'zo bedoelde ik het niet!'. Maar ja: 'gezegd is gezegd'. En dat pinnen ze dan op andermans geweten vast. Om bij het beeld van die puzzel te blijven: zij drukken zonder nadenken de stukjes in elkaar zonder het beeld te bekijken van wat het worden moet.

En dat juist wil Jezus ons in het evangelie van vandaag duidelijk maken. Kijk eerst en vooral naar de bedoeling: Het eindresultaat van onze puzzel moet zijn wat de tekening op de doos laat zien. : Gods beeld en gelijkenis! Hou dan bij het leggen van de stukjes dat beeld steeds voor ogen! Dat gaat veel verder dan zomaar stukjes van ons leven in elkaar te willen drukken. Onze moraal moet helpen om met ons leven en samenleven steeds scherper het beeld van wie God is te laten zien. En God is Liefde en barmhartigheid, waarheid en volop leven.

Jezus geeft enkele voorbeelden van wat Hij bedoelt. Je hebt gehoord dat gezegd is: ge moogt niet doden, maar Ik zeg u: als je de woede in je hart voedt en aanzwengelt, dan heb je de moord al in gang gezet. God kijkt ook en vooral naar je bedoelingen! Zo wordt zijn wetgeving 'vol gemaakt'.

‍

22 februari 2026

Eerste zondag in de Veertigdagentijd

Mattteüs 4,1-11

En breng ons niet in beproeving

Het verhaal over de 40-daagse vastentijd van Jezus komt direct na zijn doopsel in de Jordaan. Daar weerklonk Gods stem: “Deze is mijn Veelgeliefde, kind van mijn welbehagen.” Hopelijk was het bij ons geboorte niet anders. Baby's worden best gekoesterd en bewonderd; ze zijn toch zo dierbaar en geliefd, de meesten toch. Kon een mens zo dierbaar blijven tot in zijn oude dag... het zou een droom zijn. Met de jaren komt deugnieterij ons parten spelen. En spijtig gaat het dikwijls van kwaad naar erger. Als je ziet tot wat voor beestigheden die 'eerst zo'n lieve' mens in staat is. En niemand is daar vrij van. Wellicht wil het evangelie van vandaag ons zeggen dat het bij Jezus niet anders was. Ook Hij werd door dat kwaad bestookt. Heel zijn kort maar krachtig leven heeft Hij er-mee geworsteld. En dat wordt hier in een notendop verteld.

We peilen hier naar de diepere oorzaken van zoveel kwaad in de wereld. Een eerste aanleiding is onze honger naar steeds meer. Als ik het maar goed heb... eerst oompje en dan oompjes kinderen. En hoe gretiger we zijn, hoe erger het wordt. Onze honger geraakt soms niet gestild. Voor een centimetertje grond zijn al veel families voor jaren in ruzie gegaan. Op wereldvlak is het nu vooral jacht op grondstoffen... nooit genoeg! Kom, zegt de verleider tegen Jezus: doe mee.. haal uit je omgang met de mensen al je voordeel dat je kan maar hebben. Maar Jezus is daartoe niet geboren; Hij wil juist dat mensen hun geluk verder gaan zoeken dan alleen in brood en steeds meer bezit bezit. Hij leert ons delen, maar dan écht delen, niet pro forma.

De verleider gooit het over een andere boeg: laat je niet overmeesteren, wees baas over jezelf: jij bepaalt, jij dicteert; de anderen moeten er zich maar naar schikken. Neen, zo is God niet, zegt Jezus. Mijn God is niet: Ik eerst en jullie moeten plooien. Neen, God is 'graag zien'. Zijn naam is: Ik-zal-er-altijd-zijn-voor-u! En daar wil in naar luisteren in mijn omgang met de mensen.

Ten einde raad doet de verleider er nog een schepje bovenop: Hou toch op met die God van Jou! Luister naar mij; kniel voor mij, en dan doe je met mens en wereld wat Jij wil! De wereld is aan de durvers en de uitdagers die met God en gebod geen rekening moeten houden.

Samengevat: Er worden hier drie soorten bekoringen of verleidingen aangebracht:

1/ Je leeft maar één keer, geniet ervan.
2/ Laat eens zien wie hier baas is.
3/ De wereld ligt aan je voeten. Erken dat! Wees je eigen God!

Het antwoord van Jezus:

1/ Er er is zoveel méér te beleven, ontdek het.
2/ Liefde doorbreekt alle ba-zigheid.
3/ Alles is puur geschenk, blijf dat erkennen; wil ons in deze 40 dagen inspireren: Laten we er samen volgende veertig dagen werk van maken.

‍