zondag 30 november 2025

Eerste zondag van de ADVENT
Mattheüs 24,37-44

Een huis om in te schuilen

'Oh treurigheid op noten, ik sta op eigen poten' is een studentenliedje dat best uitdrukt hoe 'verantwoordelijkheid opnemen' haaks kan staan op 'flagrant z'n goesting doen'. Als de kat van huis is... de ouders zijn voor een poosje weg en de kinderen hebben het kot voor zich alleen. Dit vergt vertrouwen. Maar oh wee als die kinderen de wetten van de jungle gaan toepassen, en geen rekening houden met wat hun ouders graag zouden hebben.

Op deze eerste adventszondag nodigt het evangelie ons uit om ons te gedragen als mensen met verantwoordelijkheidszin. Heel de schepping wordt ons toevertrouwd. De goederen van de aarde, de natuur met al zijn rijkdommen en mogelijkheden, wetenschap en techniek... het ligt alles in de handen van de mensen. Maar soms lijken we te leven onder de wet van de jungle. Onze samenleving is in meer dan één bedje ziek.

Het beeld van de zondvloed, dat het evangelie bovenhaalt, is raak gekozen. Wij mogen vooral niet doen alsof er geen vuiltje aan de lucht is. Wij moeten mét Noach ijverig bouwen aan een veilige schuilplaats, een beschutting voor de bedreigde mens.

De kerk van vandaag kan zich best inspireren aan die figuur van Noach. Zijn naam betekent in vertaling: 'troost' en 'rust'. Wat een grootse taak: troost en rust bieden aan mensen die dreigen om te komen in de draaikolk van een zelfgenoegzame wereld. Dat is de komst van de Mensenzoon, de uitgestoken hand van God zelf, met veel vertrouwen tegemoet zien en aan elkaar aanreiken. Wij moeten een geloofsgemeenschap worden die hoop uitstraalt in de wereld van vandaag en morgen. De moeite waard om ons er voor in te spannen. Dat is pas echt advent: Gods liefde weer laten geboren worden in ons armtierig mensenbestaan.

Een heilzame advent gewenst!

‍

zondag 7 december 2025

Tweede zondag van de ADVENT
Mattheüs 3,1-12

Ommekeer

Veertien dagen geleden besloten we het kerkelijk jaar met het feest van Christus, Koning van mens en schepping. Nu, aan het begin van het Jezusverhaal volgens Mattheüs, horen we: “Mens, ga toch anders leven want het Koninkrijk der hemelen is vlakbij.” En een paar bladzijden verder zal Jezus zijn optreden beginnen met exact diezelfde oproep van Johannes de Doper: “Mensen; keer je om, want het Koninkrijk der hemelen is op handen.” Wat is toch 'dat Rijk Gods, dat Koninkrijk'? Het lijkt erop dat er zich een nieuw wereldbeeld, een nieuwe manier van leven, een andere maatschappij aankondigt.

Misschien moeten we, tot beter begrip, de eerste bladzijde van de Bijbel herlezen. Daar schiep God de mens; man en vrouw schiep Hij hen, naar Zijn eigen beeld en gelijkenis. Hun liefde was nog puur en onverstoord. Zo waren zij het exacte beeld van wie en hoe God is.

Helaas liep het fout toen de mens zich z'n eigen god waande. Liefde werd haat, tot in broedermoord toe... God was ver weg, de liefde was zoek geraakt. En alles wijst erop dat dit vandaag nog zo is. Daarom is die oproep van de Doper zo actueel. Hij staat midden in de woestenij van onze wereld te roepen: “Mensen, leef toch anders, meer zoals God het heeft bedoeld. Laat je toch herscheppen tot mensen om lief te hebben. Om zo weer Gods beeld en gelijkenis te kunnen zijn: pure, barmhartige en oprechte Liefde.”

Heel schrander merkt de Doper op dat die ommekeer noodzakelijkerwijze begint in het hart van de mens, in zijn binnenste. Zomaar meelopen voor de schone schijn, – dan mag je de kerk nog platlopen,- helpt niet. En zich beroepen op afkomst is al evenmin van tel. Het is een persoonlijke keuze, bewust en gewild. Het moet een liefde zijn, die aanstekelijk werkt en vruchtbaar is.

En dat we er niet alleen voor staan horen we op het einde van het evangelie van vandaag: “Na mij komt er iemand die ons vurig en geestdriftig maakt. Zelf zal Hij de duidelijkste afspiegeling zijn van wie en hoe God is.” Laten we zijn komst voorbereiden door zelf toegankelijk te worden.

‍

zondag 14 december 2025

Derde zondag van de ADVENT
Mattheüs 11,2-11

Van oud naar nieuw

Jezus is een en al bewondering voor Johannes de Doper, zijn gangmaker. “Onder wie uit een vrouw geboren is (en dat zijn alle mensen wel), is niemand groter dan hij. Maar in het Rijk Gods is zelfs de kleinste nog groter.” Wat kunnen die woorden van Jezus toch betekenen?

Het lijkt wel dat in het ‘oude Verbond’ God al tevreden was als de mens zijn plicht deed en geen vlieg kwaad zou doen. Johannes schreeuwde de mensen toe dat ze het op een andere boeg moesten gooien. Gods wetten moesten geëerbiedigd worden. En hijzelf leefde ernaar, meer dan wie ooit.

Maar met Jezus breekt er een gans nieuwe periode aan, een 'nieuw Verbond' waarin de wet van de Liefde alle voorgaande wetten omvat en overtreft. “Ga aan Johannes zeggen wat er nu aan ’t gebeuren is… mensen zien het plots weer zitten, neergeslagen mensen komen overeind, en aan zieke plekken in de samenleving wordt effectief gewerkt… blij nieuws voor de kleine mens in al zijn noden.

In Jezus mogen we God zelf aan het werk zien: mensen voor wie het amper of geen leven is, komen weer aan hun trekken. Liefde is de norm van leven. Later zal Jezus aan zijn leerlingen (en dat willen we toch allemaal zijn) de opdracht geven de werken te doen die Hij heeft gedaan. God wil op diezelfde wijze (door ons) werkzaam blijven in onze kramakkelige wereld.

De advent is de uitgelezen tijd om daar werk van te maken: Ik had honger, en gij hebt Mij te eten gegeven; Ik had dorst, en gij hebt Mij te drinken gegeven…

Advent: tijd, hoogtijd voor solidariteit met armoelijders. Eén warmste week is al een begin, maar onze menslievendheid mag nooit afkoelen. Zo, en alleen zo, wordt Gods menswording die we met Kerstmis vieren, een echt en hedendaags feest.

‍

zondag 21 december 2025

Vierde zondag van de ADVENT
Mattheüs 1,18-24

Geleid door God zelf

Dit liturgisch jaar volgen wij het evangelie zoals Mattheüs het heeft opgetekend. We zitten nog helemaal in het begin van het verhaal. Jezus moet nog geboren worden. Hoe gaat God te werk om in onze wereld binnen te komen? In Bijbelse beeldspraak kan dat gebeuren via een droom, zoals hier bij Jozef, die verloofd is met Maria. Dromen is hier zeker geen bedrog. Ook hun verre voorvader Jozef, die door zijn broeders verkocht was als slaaf in Egypte, werd herhaaldelijk geleid door dromen van Godswege; het lijken wel 'dromen' langs waar God dubbel creatief wordt. Daar komen we nog op terug na Kerstmis, waar Jozef – weeral in een droom – afleest dat hij met Jezus en Maria moet vluchten naar Egypte. God zal zelf alles in goede banen leiden, en zo zal Hij Jezus maken tot een nieuwe Mozes die zijn volk weghaalt uit de slavernij.

God is hier duidelijk de regisseur van het gebeuren. Hij had het aanvankelijk zo goed bedoeld met de mens, toen Hij die in het aards paradijs de opdracht had gegeven goed zorg te dragen voor zijn schepping. Mens en medemens heeft Hij hen geschapen om in alles Zijn liefde met elkaar uit te beelden. Maar, zo vertelt het verhaal, de mens heeft het spoedig verkorven; hij is zelfs gaan moorden. Heel het Oude Testament is niet anders dan het verhaal van de mens die kat en muis speelt met God. En telkens tracht God de mens weer voor Zich te winnen.

Tot God besluit, en zo komen we in het evangelie terecht, : 'Ik ga zelf tussen dat weerspannige volk wonen'. Het Godsvolk van toen, droomde al zolang dat er iemand zou komen door God gezonden. De profeten hadden het voorspeld: een nieuwe David. En hier komt die droom weer tot leven. Jozef verneemt dat het de Messias is, die in de schoot van Maria, zijn verloofde, verwekt is door Gods Geest zelf. Ge moet hem de naam Jezus geven, dat wil zeggen: God komt reddend nabij. Men zal hem ook Immanuel noemen; in vertaling betekent dat: God is met ons. Hij staat aan onze kant; Hij blijft voor ons kiezen.

Eerst Gods droom met Adam, waaruit die wakker wordt om voortaan mens en medemens te zijn, Gods beeld en gelijkenis, geboren om lief te hebben. Nu, bij het begin van het Nieuwe Testament, die droom van Jozef, waarin hij verneemt dat God tussen ons komt wonen. Wakker geworden, zo besluit het evangelie van vandaag, voert Jozef correct uit wat Gods engel hem heeft opgedragen.

En wij, meer dan tweeduizend jaar later, dromen wij nog mee met God? Of is die droom helemaal weg? Als wij bidden: 'Uw Rijk kome' en 'Uw wil geschiede!' moeten we dan niet alles op alles zetten om daar ook naar te leven? En wat God wil, leren we best van Jezus zelf. Als 'zijn leerlingen' zijn we geroepen om Gods liefde, in al haar aspecten, handen en voeten te geven in onze samenleving en in onze wereld van vandaag. Alleen zo komen we in stemming om echt Kerstmis te vieren.

‍

25 december 2025

KERSTMIS

Lc 2,1-20 & Joh 1,1-18

Geboorte van de Heer

Er is heel wat heisa rond het kersttafereel zoals dat nu her en der wordt uitgebeeld. Voor velen vertroebelt het de sfeer van 'gezelligheid' waar mensen zo'n behoefte aan hebben. Zoals het dit jaar wordt uitgestald op de grote markt in Brussel: als wezenloze poppen zonder gelaat en een baby zonder gezicht? Er wordt beweerd dat de kunstenares, in overleg met kerkelijke en burgerlijke overheid, onze aandacht wil vestigen op de zovele zombies die elke nacht in metro's en stations of ergens tegen een gevel, op een stuk karton slapen. Wat er ook van zij, het nodigt ons uit om terug te gaan naar de oorsprong: het evangelisch tafereel waaraan Franciscus van Assisi zich heeft geïnspireerd om een levendige kerststal ut te werken.

Luisteren naar wat Lucas in het evangelie vertelt; het al even ophefmakend! Wat een schande dat een koppel, dat op bevallen, staat niet eens een veilige plaats vindt om hun eerste kindje ter-wereld-te-brengen! Het 'goddelijk' kind (een baby is altijd 'goddelijk') wordt geboren in een beestenstal omdat er voor hen geen plaats is in de herberg. Jezus wordt geboren in een 'onherbergzame wereld'!

Johannes (dagmis) vertaalt het op zijn eigen wijze: het licht kwam in het duister, maar het duister stond er niet voor open. De evangeliën vertellen, elk op eigen wijze, hoe dat kind, door God gezonden, ons in woord en daad laat zien wie en hoe God is. Maar tot op vandaag blijft de weerstand om Hem binnen te laten in ons leven, al even groot als bij de 'ontvangen-is'.

Een zalig Kerstmis!

‍

Zondag 28 December 2025

HEILIGE FAMILIE, Jezus, Maria en Jozef
Mattheüs 2,13-15.19-23

De nieuwe Mozes

Op deze zondag van de heilige familie loont het de moeite om even stil te staan bij de prangende vraag van deze tijd: 'Is het verantwoord om in die woelige wereld van vandaag nog kinderen op de wereld te zetten?' Haalt blind vertrouwen het hier op berekening? De omstandigheden waarin Jezus is geboren lijken al niet veel beter. Waren er niet het hemels gezang van engelenkoren en - zoals we volgende zondag zullen horen - de koninklijke geschenken van die drie Wijzen uit het Oosten, dan was het maar een heel triest geboorteverhaal. Ook de omgeving was niet comfortabel en alles behalve veilig.

In die wereld vol bedreigingen – als de nood het hoogst is, is de redding nabij – luistert Jozef naar wat God hem helpt dromen: 'Neem vrouw en kind en vlucht ermee naar Egypte!' Hier wordt overduidelijk dat dit verhaal kadert in een groter geheel: de geschiedenis van God met zijn weerspannig uitverkoren volk. Dat volk wou maar niet naar Hem luisteren. Daardoor was het in slavernij terecht gekomen in Egypte. En daar heeft God, bij monde van Mozes, zijn volk uit de miserie bevrijd en het eigenhandig terug gebracht naar zijn thuisland. Jezus zou nu als de nieuwe Mozes, zijn volk vrijmaken en leiden naar het land van belofte! Het zal een moeizame tocht worden; en net als Mozes, zal Hij voortdurend botsen op weerspannigheid en onbegrip. Maar Hij zal God blijven gehoorzamen tot de laatste snik, Hij die van bij het begin al gevaar loopt, die eenvoudige mens uit dat niemandsdorpje Nazareth, al spottend: Nazorener genoemd.

Wat een inleiding van Mattheüs voor hij aan zijn eigenlijk Jezusverhaal begint

‍

4 januari 2026

OPENBARING VAN DE HEER
Mt 2,1-12

Aanbidden of verwerpen

Tweemaal feest! In onze westerse kerken vierden we Kerstmis op 25 december; vandaag op het feest van de Openbaring van de Heer, is het de beurt aan de Oosterse kerken. Beide feesten vertrekken van een ander verhaal. Bij Lucas, in het evangelie van Kerstmis, worden er herders opgeroepen als eerste getuigen. Hier, bij Mattheüs, zijn het magiërs, wijzen, soms ook koningen genoemd, langs wie het nieuws over dat pasgeboren koningskind verspreid zal geraken.

Lucas zal in zijn verhaal veel aandacht schenken aan de zorg die Jezus koestert voor armen en misdeelden. Daar lijkt Hij wel dé herder bij uitstek die het gewonde schaap geneest en het verloren schaap weer veilige thuisbrengt. God is voor Hem de barmhartigheid zelve.

Bij Mattheüs, die ons dit jaar zondag na zondag zal inspireren, heeft Jezus het vooral over het Rijk Gods. Dat wordt hier al met brio ingeleid door dat bijzonder gezelschap dat, geleid door het morgenlicht, op zoek gaat naar de ‘pasgeboren koning’. Zelf een Jood zijnde, wist Mattheüs dat zijn volk al eeuwen uitkeek naar een Messias, die dat paradijselijk rijk van die legendarisch koning David zou herstellen. Die zou maken dat alle omliggende volkeren weer, net als toen, naar hen zouden opzien. Welnu, Mattheüs laat hier bij zijn inleiding de eerste uitheemse aanbidders al arriveren. Zij zijn op zoek naar dat nieuwe koningskind.

Maar de leiders van het volk, noch kerk, noch staat, hunkeren blijkbaar niet zo sterk naar die nieuwe leider. Hun godsdienstige leiders en Schriftgeleerden menen wel te weten van de komst van de Messias, maar ze blijven flagrant thuis. Erger nog bij koning Herodes, die voelt zijn troon wankelen en in zijn brein rijpt reeds een allesvernietigende massale kindermoord. Geen pottenkijkers onder zijn heerschappij.

Het hele Jezusverhaal door zullen mensen worstelen met dat begrip ‘heerschappij’. Die nieuwe koning in spe zal zelf als een slaaf de voeten wassen van zijn leerlingen. Gods heerschappij druist rechtstreeks in tegen onze manier van denken en doen. We zullen een evangelie lang moeten leren hoe het er in dat Rijk van God aan toe gaat, en wat het is: echt leerling te zijn van dat koningskind.

De Magiërs werpen zich neer ter aanbidding, zoals de Moslims dat elke vrijdag doen in hun gebed, en zij bieden vanuit hun schatkist kostbare geschenken aan. Het lijkt van hen andere mensen te maken. Symbolisch keren ze ook langs een andere route huiswaarts. Zij willen niet meespelen met dat machtspelletje van mensen. Moge de ontdekking van ‘hoe God ons vandaag tegemoet blijft komen, van ons ook andere mensen maken, maar naar Gods beeld en gelijkenis. Een echte Openbaring.

Een zalige tweede Kerstmis!!

‍